صنایع نفت، گاز و پتروشیمی از جمله حساسترین محیطهای صنعتی برای طراحی و اجرای سیستمهای برقرسانی محسوب میشوند. حضور گازها و بخارات قابل اشتعال، دما و رطوبت بالا، مواد خورنده و شرایط جوی سخت، باعث میشود انتخاب تجهیزات کابلکشی در این پروژهها بسیار فراتر از یک تصمیم اقتصادی ساده باشد و به یک الزام ایمنی حیاتی تبدیل شود.
فهرست محتوا
چرا صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به استانداردهای سختگیرانهتر نیاز دارند؟
در این صنایع، هر گونه اتصالی، جرقه یا نفوذ رطوبت به تجهیزات الکتریکی میتواند پیامدهای جدی، از خرابی تجهیزات تا حوادث فاجعهبار مانند انفجار یا آتشسوزی، به همراه داشته باشد. به همین دلیل، تجهیزات کابلکشی مورد استفاده در این محیطها باید ویژگیهای زیر را داشته باشند:
- مقاومت بالا در برابر رطوبت، گرد و غبار و مواد شیمیایی خورنده
- قابلیت استفاده ایمن در مناطق دارای احتمال حضور گاز یا بخارات قابل اشتعال (مناطق طبقهبندیشده خطر)
- استحکام مکانیکی کافی برای تحمل شرایط جوی سخت، ارتعاش و فشار محیطی
- سازگاری با استانداردهای بینالمللی مرتبط با تجهیزات الکتریکی در محیطهای خطرناک
گلند کابل در پروژههای نفت، گاز و پتروشیمی
گلند کابل در این صنایع نقشی حیاتیتر از پروژههای معمولی دارد. نکات مهم در انتخاب گلند برای این محیطها عبارتاند از:
- استفاده از گلند آرمردار برای کابلهای زرهدار که مسیرهای بیرونی یا زیرزمینی را طی میکنند، بهگونهای که اتصال مناسب آرمور به بدنه و مسیر ارت بهدرستی برقرار شود.
- در مناطق طبقهبندیشده بهعنوان مناطق خطر (Hazardous Area)، استفاده از گلندهای ضدانفجار با گواهی مربوط به آن منطقه، الزامی است.
- جنس گلند باید در برابر خوردگی ناشی از رطوبت شور (در پروژههای ساحلی یا فراساحلی) یا مواد شیمیایی موجود در پتروشیمی مقاوم باشد؛ به همین دلیل گلندهای برنجی یا استیل ضدزنگ معمولاً ارجحیت دارند.
- آببندی گلند باید متناسب با درجه حفاظت مورد نیاز محفظه (معمولاً IP66 یا بالاتر در این صنایع) انتخاب شود.
سینی کابل و نردبان کابل در محیطهای نفت و گاز
با توجه به حجم بالای کابلکشی در پالایشگاهها، سکوهای نفتی و مجتمعهای پتروشیمی، انتخاب صحیح سیستم حمل کابل اهمیت ویژهای دارد:
- در این پروژهها، به دلیل حجم بالای کابلهای قدرت و نیاز به دفع حرارت مناسب، نردبان کابل معمولاً برای مسیرهای اصلی ترجیح داده میشود.
- جنس سینی و نردبان کابل باید متناسب با شرایط محیطی انتخاب شود؛ در محیطهای ساحلی یا دارای رطوبت و نمک بالا، استیل ضدزنگ یا فولاد با پوشش محافظ ویژه نسبت به فولاد گالوانیزه معمولی ارجحیت دارد.
- در برخی مناطق پتروشیمی با حضور مواد خورنده شیمیایی، ممکن است نیاز به پوششهای مقاوم شیمیایی اضافی روی سینی و نردبان کابل باشد.
- فاصله بین ساپورتها و استحکام سازه نگهدارنده باید متناسب با شرایط جوی سخت (باد، ارتعاش، بار برفی در برخی مناطق) محاسبه شود.
لوله فلکسی و محافظت مکانیکی اضافی
در نقاطی که کابل باید به تجهیزات دوار یا متحرک (مانند پمپها، کمپرسورها و موتورهای صنعتی) متصل شود، لوله فلکسی نقش مهمی در محافظت کابل ایفا میکند:
- استفاده از لوله فلکسی فلزی با روکش PVC برای ترکیب استحکام مکانیکی و آببندی مناسب، انتخاب رایجی در این صنایع است.
- در مناطق با خطر انفجار، لوله فلکسی باید همراه با فیتینگ و گلند مناسب برای مناطق خطرناک استفاده شود.
- مقاومت لوله در برابر مواد شیمیایی و اشعه فرابنفش (UV)، بهویژه در تجهیزات بیرونی و سکوهای نفتی، باید مورد بررسی قرار گیرد.
تجهیزات کابلکشی و مناطق طبقهبندیشده خطر
در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، محیطها بر اساس احتمال حضور گاز یا بخارات قابل اشتعال به مناطق مختلف طبقهبندی میشوند. تجهیزات مورد استفاده در هر منطقه، از جمله گلند، جعبه تقسیم و لوله فلکسی، باید متناسب با سطح خطر آن منطقه و دارای گواهیهای معتبر مرتبط با تجهیزات الکتریکی در محیطهای خطرناک باشند. انتخاب تجهیز نامناسب برای این مناطق، صرفاً یک نقص فنی نیست، بلکه یک ریسک ایمنی جدی محسوب میشود.
جعبه تقسیم برق در محیطهای حساس صنعتی
جعبههای تقسیم مورد استفاده در نفت، گاز و پتروشیمی باید ویژگیهای زیر را داشته باشند:
- درجه حفاظت بالا (معمولاً IP66 یا بیشتر) برای مقاومت در برابر رطوبت و گرد و غبار
- در مناطق خطر، استفاده از جعبههای تقسیم ضدانفجار با گواهی معتبر
- جنس مقاوم در برابر خوردگی، متناسب با حضور احتمالی مواد شیمیایی یا رطوبت شور
- طراحی مناسب برای اتصال ایمن گلند و لوله فلکسی بدون کاهش درجه حفاظت کلی محفظه
نکات کلی رعایت استاندارد در انتخاب تجهیزات
- همیشه سطح خطر منطقه نصب (طبقهبندی منطقه) را پیش از انتخاب تجهیز مشخص کنید.
- از تجهیزات دارای گواهی معتبر متناسب با سطح خطر منطقه استفاده کنید، نه صرفاً تجهیزات استاندارد عمومی.
- جنس و پوشش محافظ تجهیزات (گلند، سینی کابل، جعبه تقسیم) را متناسب با شرایط محیطی خاص پروژه (رطوبت، نمک، مواد شیمیایی) انتخاب کنید.
- به سازگاری بین اجزا توجه کنید؛ گلند، لوله فلکسی و جعبه تقسیم باید در کنار هم، بدون افت درجه حفاظت، عمل کنند.
- مستندسازی و انتخاب تجهیزات را با مشورت مهندسان ایمنی و برق پروژه هماهنگ کنید.
جمعبندی
در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، انتخاب تجهیزات کابلکشی از گلند و سینی کابل گرفته تا لوله فلکسی و جعبه تقسیم، مستقیماً بر ایمنی، پایداری و عملکرد بلندمدت پروژه تأثیر میگذارد. توجه دقیق به شرایط محیطی، سطح خطر منطقه و کیفیت تجهیزات، سرمایهگذاری کوچکی است که از بروز حوادث و هزینههای بزرگ در آینده جلوگیری میکند.
مجموعه ElconFlex با ارائه تجهیزات کابلکشی متناسب با نیازهای صنایع سنگین، از جمله گلند، سینی و نردبان کابل، لوله فلکسی و جعبه تقسیم برق، آماده همکاری با مهندسان و پیمانکاران پروژههای نفت، گاز و پتروشیمی است.
